Trả đủ tiền làm thêm giờ là chưa đủ. Luật còn đặt trần số giờ, và vượt trần là vi phạm kể cả khi người lao động đồng ý và doanh nghiệp trả đúng mức.
Ba con số
| Mốc | Giới hạn |
|---|---|
| Trong một ngày | Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày |
| Trong một tháng | Không quá 40 giờ |
| Trong một năm | Không quá 200 giờ |
Với chế độ làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường cộng giờ làm thêm không quá 12 giờ trong một ngày.
Trường hợp được nới lên 300 giờ một năm
Một số ngành nghề và công việc được làm thêm tới 300 giờ trong một năm, trong đó có sản xuất gia công xuất khẩu hàng dệt may, da giày, điện tử, chế biến nông lâm thuỷ sản, sản xuất và cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu, cấp thoát nước, và một số trường hợp giải quyết công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao mà thị trường không cung ứng đủ kịp thời.
Doanh nghiệp muốn áp dụng phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động.
Đây là bước hay bị bỏ qua: đủ điều kiện ngành nghề nhưng không thông báo thì vẫn là chưa đúng thủ tục.
Phải có sự đồng ý của người lao động
Làm thêm giờ cần được người lao động đồng ý, trừ một số trường hợp đặc biệt như thực hiện lệnh động viên, hoặc thực hiện công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người và tài sản trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh nguy hiểm.
Sự đồng ý nên được ghi lại. Đồng ý miệng thì tới lúc có tranh chấp không chứng minh được.
Vì sao trần này khó kiểm soát trên bảng tính
Ba con số ở trên đòi hỏi ba cách cộng dồn khác nhau, cho từng người một:
- Theo ngày: so với số giờ làm việc bình thường của chính ca hôm đó, mà ca có thể khác nhau giữa các ngày.
- Theo tháng: cộng dồn toàn bộ giờ làm thêm trong tháng, gồm cả ngày thường, ngày nghỉ tuần và ngày lễ.
- Theo năm: cộng dồn 12 tháng, và phải biết người này thuộc nhóm trần 200 giờ hay 300 giờ.
Khi có một trăm người với ca khác nhau, việc này không còn là phép cộng đơn giản. Đó là lý do phần lớn doanh nghiệp chỉ phát hiện vượt trần vào cuối năm, lúc không còn sửa được.
Cách kiểm soát thực tế
Đặt cảnh báo sớm, không chờ tới trần. Ví dụ cảnh báo khi một người đạt 30 giờ trong tháng, hoặc 150 giờ trong năm. Còn khoảng để điều tiết.
Điều tiết bằng cách phân ca, không bằng cách ngừng ghi nhận. Sai lầm nguy hiểm nhất là khi sắp vượt trần thì ngừng ghi giờ làm thêm vào hệ thống. Người lao động vẫn làm, doanh nghiệp vẫn vi phạm, mà nay còn thêm việc giấu số liệu.
Xem trần là tín hiệu về nhân lực. Một bộ phận thường xuyên chạm trần nghĩa là thiếu người, không phải nghĩa là mọi người chăm chỉ.
Trong myHRM
Quy tắc tăng ca khai theo từng loại ngày và từng chi nhánh, đơn tăng ca có luồng duyệt riêng, và phần cộng dồn theo ngày, theo tháng, theo năm chạy tự động cho từng người, nên chạm ngưỡng là biết ngay trong tháng thay vì biết vào cuối năm.
Đọc thêm: Cách tính lương tăng ca đúng luật, kèm ví dụ bốn mức và Quản lý ca làm việc cho công ty nhiều ca nhiều chi nhánh.