Bộ luật Lao động hiện hành quy định hai loại hợp đồng lao động: hợp đồng không xác định thời hạn và hợp đồng xác định thời hạn. Loại thứ ba thường được nhắc tới trong thực tế là hợp đồng thử việc, vốn là một thoả thuận riêng chứ không phải một loại hợp đồng lao động chính thức.
Hợp đồng không xác định thời hạn
Hai bên không xác định thời hạn, không xác định thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng.
Đây là loại có lợi nhất cho người lao động về mặt ổn định, và cũng là loại mà doanh nghiệp có ít quyền chấm dứt theo kỳ hạn nhất.
Thời hạn báo trước khi đơn phương chấm dứt: ít nhất 45 ngày.
Hợp đồng xác định thời hạn
Hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực.
Thời hạn báo trước: ít nhất 30 ngày với hợp đồng từ 12 tới 36 tháng, ít nhất 3 ngày làm việc với hợp đồng dưới 12 tháng.
Cái bẫy ngày hết hạn
Đây là chỗ nhiều doanh nghiệp mắc mà không biết.
Khi hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, thì:
- Trong một khoảng thời gian ngắn theo quy định, hai bên phải ký hợp đồng mới.
- Nếu không ký hợp đồng mới mà người lao động vẫn làm việc, hợp đồng đã giao kết trở thành hợp đồng không xác định thời hạn.
Nghĩa là doanh nghiệp mất quyền chấm dứt theo kỳ hạn, chỉ vì quên một cái ngày.
Giới hạn số lần ký tiếp
Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm một lần. Sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký hợp đồng không xác định thời hạn.
Có một số trường hợp ngoại lệ theo quy định, ví dụ với người lao động cao tuổi, hoặc với người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo thời hạn giấy phép lao động.
Cách làm sai phổ biến: ký liên tiếp ba, bốn hợp đồng xác định thời hạn để tránh chuyển sang không xác định thời hạn. Cách này không có hiệu lực pháp lý và khi có tranh chấp thì doanh nghiệp thua.
Thời gian thử việc
Thử việc là một thoả thuận, có thể ghi trong hợp đồng lao động hoặc lập thành hợp đồng thử việc riêng. Không áp dụng thử việc với hợp đồng có thời hạn dưới 1 tháng.
Thời gian thử việc tối đa phụ thuộc tính chất và mức độ phức tạp của công việc, và mỗi công việc chỉ được thử việc một lần.
Chi tiết mức lương ở bài Lương thử việc trả bao nhiêu và hai chỗ hay tính sai.
Hình thức hợp đồng
Hợp đồng lao động phải giao kết bằng văn bản và làm thành 2 bản, mỗi bên giữ 1 bản. Hợp đồng giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu có giá trị như hợp đồng bằng văn bản.
Chỉ được giao kết bằng lời nói với hợp đồng có thời hạn dưới 1 tháng, trừ một số trường hợp phải bằng văn bản theo quy định.
Vì sao nên theo dõi bằng hệ thống
Với một trăm nhân viên, mỗi người một ngày ký và một thời hạn khác nhau, thì việc biết trước ai sắp hết hạn trong quý này là câu hỏi mà bảng tính chỉ trả lời được khi có ai nhớ mở ra xem.
Trong myHRM, hợp đồng và loại hợp đồng khai theo từng người, và danh sách sắp hết hạn tra được bất cứ lúc nào thay vì phải giở từng tập hồ sơ.
Đọc thêm: Nghỉ việc phải báo trước bao nhiêu ngày.